PCOS ve İnsülin Direnci

Home / Polikistikover Sendromu / PCOS ve İnsülin Direnci

PCOS ve İnsülin Direnci

İnsan organizması için çok önemli olan maddelerden biri de “Glikoz”dur. Yediğimiz besinler sindirime uğradıktan sonra vücudumuzda bulunan enzimler sayesinde şekere parçalanır. Şeker (glikoz) kan akımı ile vücudun tüm bölümlerine taşınır. Vücudumuzun ana besin kaynağı olan şeker, enerji sağlayabilmek için kandan vücut hücrelerinin (kas hücreleri, yağ hücreleri ve karaciğer hücreleri) içine girmelidir.

İnsülin, vücudumuzda midenin arka tarafında bulunan bir organ olan pankreastaki beta hücrelerinde salgılanan bir hormondur. Kandaki şekerini kandan ayrılarak hücre içine girmesini sağlar. Böylelikle kandaki şeker düzeyi de azalmış olur. Şeker hastalığı olmayan bir insanda her gıda alımı sonrası pankreas alınan besinlerin enerji haline dönüşmesini sağlamak için insülin üretir. Bu demektir ki tüm insanlar insüline bağımlıdır.

Polikistik over sendromlu kadınlarda insülin direnci oluşmaktadır. İnsülin direnci vücudun insülin mekanizmasının normal aktivitelerini gerçekleştirememesi anlamına gelmektedir. İnsülin direnci olan insanlarda, kan şekerinin kas, yağ ve karaciğer hücrelerine girmesi daha zordur ve bu da yüksek düzeyde şekerin kanda birikmesine sebep olur. Bu durum hem uzun hem de kısa süreli sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir. Çok kısa sürede, hücreler enerjisiz kalacak ve vücut gereken şekilde işleyemeyecek hale gelecektir. Pankreas hücrelere daha fazla şeker almak için daha çok insülin üretmeye ve normalden daha fazla çalışmaya bile başlayabilir. Pankreas “kendini yıpratabilir” yeterli insülin sağlama yeteneğini kaybeder.

Karbonhidrat metobolizmasındaki anormallikler ile hiper androjenizm arasındaki ilişki 1921 yılında ‘’Sakallı kadınların diyabeti’’ olarak Achard ve Thiers tarafından yayınlanmıştır.

Polikistik over sendromu’nda ortaya çıkan insülin direnci ile kanda yüksek insülin değeri yumurtalıklarda androjen (erkeklik hormonu) üretimini arttırmaktadır. Bu belirtiler adet düzensizliği, tüylenme ve akne gibi problemler ortaya çıkartmaktadır. Özellikle kilo alımı insülin direncinde ortaya çıkan belirtilerin şiddetini arttırmaktadır. PCOS olan kadınlar ileri yaşlarda şeker hastalığı riski yükselmektedir. Kanda yüksek bulunan insülin ancak ilaçlarla düşürülmektedir.

PCOS ve İnsülin Direnciİnsülin direncine yol açan en önemli faktör şişmanlıktır. Karındaki yağların artması ve göbek çevresinin genişlemesi sonucunda insülin, kas, karaciğer ve yağ dokuda etkisini yeterince gösteremiyor. İnsüline karşı bir direnç oluşuyor. Şişman kişilerde insülin direnci saptanmıştır. Zayıf kişilerde de insülin direnci olabiliyor fakat oranı daha düşüktür.
Her şişmanda diyabet tabii ki olmuyor. Fakat şişman kişilerde diyabet riski 2-3 kat artıyor.
Hipertansiyon, kandaki kolesterol ve trigliseridin yükselmesi; şişmanlık ve insülin direnci ile ilişkili olan diğer hastalıklardan bazıları.

İnsülin direncini tahmin etmede bazı risk faktörlerinin varlığı yardımcı olabilir. Bu risk faktörleri;

  • Ailede şeker hastalığı öyküsü
  • Gebelikte şeker yükselmesi öyküsü
  • Obezite
  • Bel / kalça oranı > 0.8

İnsülin direncinin PCOS oluşmasında anahtar rol oynadığının anlaşılması üzerine tedavi için insülin hassaslaştırıcı ilaçlara yöneltmiştir.

  •     İnsülin hasaslaştırıcılar
  •     Metformin
  •     Tiazolidinedionlar
  •     D-kiro-inozitol gibi maddelerdir.

PCOS tek başına insülin rezistansı açısından yüksek risk grubunda sayılmaktadır. Yukarıdaki faktörlerin varlığında risk daha da artmaktadır. Özellikle artan şeker hastalığı riskinde Polikistik over sendromlu kadınlarda yılda 1 kez 75 gr OGTT denilen şeker yükleme testi yapılması gerekmektedir.

Bu grupta en çok kullanılan ilaç metformindir. Metformin aynı zamanda hipertansiyon ve obezite gibi bazı sorunlarında düzelmesini de sağlamaktadır.

METFORMİN
Metformin glukoz taşınmasını arttırarak yüksek insülin ve yüksek androjen olgularında kanda insülin seviyesini ve kanda androjen seviyesini düşürmektedir. Metformin ilk kez 1957 yılında Tip 2 diyabet tedavisi için geliştirilmiştir. Şeker hastalarında insülin düzeyini düşürürken hipoglisemiye yol açmamaktadır. Glikojenilizi inhibe ederek yüksek karaciğerdeki glukoz üretimini azaltarak insülin seviyesini yükseltmez. Metformin dokularda insülin sensivitesini arttırır.

Recent Posts
Doktora Sor

Sorunuzu yazın doktorunuz cevaplasın.

Not readable? Change text. captcha txt

Aramak istediğiniz kelimeyi yazınız