Amniosentez

Home / Gebelik / Amniosentez

Amniosentez

Amniosentez test ve tedavi amaçlı rahimden amniotik sıvının alınması işlemidir. Amniotik sıvı hamilelik sırasında bebeği saran ve koruyan sıvıdır. Bu sıvı içirisinde, bebek tarafından üretilen fetal hücreler ve birçok kimyasal barındırır.

Genetik amniosentez ile amniotik sıvı down sendromu ve spina bfida gibi bazı anormalliklere sahip olup olmadığı açısından incelenir.

Olgunlaşmayı tespit için amniosentez ile bebeğin ciğerlerinin doğuma hazır olup olmadığına bakılır. Amniosentez ara sıra bebeği enfeksiyon ve hastalıklar açısından da değerlendirmek için yapılır. Nadiren de, amniotik sıvı hacmini azaltmak için kullanılır.

Amniosentez hamileliğin farklı dönemlerinde farklı sebeplerle yapılabilmektedir;

Genetik Amniosentez : Genetik amniosentez ile bebeğin genetik yapısı hakkında bilgi sahibi olunur. Genellikle test sonuçlarının hamilelik üzerindeki etkisi önemli olduğunda veya hamileliğe devam etmek istediğinizde önerilir.

Genetik amniosentez genelde hamileliğin 15. haftasından sonra, amniotik sıvıdan örnek alınabilecek kadar fetal zarların 2 tabakası da yeteri kadar geliştiğinde yapılır.

Genetik amniosentezi aşağıdaki durumlarda düşünebilirsiniz;

  • Prenatal tarama testlerinden anormal sonuçlar çıktıysa : 2’li tarama testi ve 3’lü tarama testleri pozitif veya kaygılandırıcı sonuçlar içeriyorsa, amniosentez yaptırmayı düşünebilirsiniz.
  •  Önceki bir gebelikte kromozomal anormallik veya nöral tüp defekti geçirildiyse : Eğer önceki gebeliklerinizde down sendromu veya beyin ve omuriliği etkileyen önemli bir rahatsızlık olan nöral tüp defekti söz konusu olduysa, bu gebeliğinizde de olma riski yüksektir.
  • 35 yaşında veya daha yaşlıysanız : 35 yaşında ve daha yaşlı annelerin bebeklerinde down sendromu gibi kromozomal anormallikler riski mevcuttur.
  • Aile geçmişinizde veya eşinizde belli bir genetik düzensizlik varsa : Kistik fibrozis, hemofili, orak hücre hastalığı gibi pek çok rahatsızlık amniosentez ile bakılabilir. Bunlar amniotik sıvının özel bir şekilde incelenmesini gerektirir ancak bu durumlara bakmak için bir neden olmalıdır.
  • Rahimde şüphelenilen bir enfeksiyon veya Rh uyumsuzluğu varsa : Amniosentez nadiren rahim enfeksiyonları ve rh uyumsuzluklarının (annenin bağışıklık sistemi bebeğin kan hücrelerinin  yüzeyindeki spesifik bir proteine karşı antikor üretir) teşhisinde de kullanılabilir.

Olgunlaşmayı Tespit İçin Amniosentez : Bebeğin ciğerlerinin doğum için hazır olup olmadığı kontrol edilir. Bu tip amniosentez anne için komplikasyonları engellemek amacıyla sadece tetiklemek ile veya sezeryanla erken doğum durumları düşünüldüğünde uygulanır. Genellikle 32 ve 39. haftalar arasında uygulanır. 32. haftadan evvel bebeğin ciğerleri tam gelişmemiştir.

Amniosentez için diğer nedenler : Zaman zaman amniosentez bebeği enfeksiyon veya diğer hastalıklar açısından değerlendirmek için de uygulanabilir. Nadiren de amnion sıvının yoğunluğunu indirgemek için yapılabilir.

Riskleri : Amniosentezin bazı riskleri mevcuttur;

  • Düşük : Erken yapılan amniosentez amniotik kesenin yırtılması ihtimaline karşılık düşük yapmaya sebep olabilir. Düşük riski; amniosentez hamileliğin erken dönemlerinde yani fetal zarların 2 tabakası da yeteri kadar gelişmediği dönemde yapılırsa artar. Ancak 2. Trimestırda düşük riski düşer. Yıllardır düşük riski genellikle 200’de 1 olarak dikkate alınmıştır. Bugün ise bu risk 300’de 1 ve 500’de 1’dir.

Amniosentez bebeğin ciğerlerinin gelişmişliği açısından hamileliğin sonraki dönemlerinde yapıldığında, amniotik kesenin yırtılması daha az bir problem teşkil eder çünkü bu noktadan sonra güvenli bir doğum mümkündür.

  • Kramp ve Vajinal kanama :  Amniosentez sonrası kramplar yaşanabilir. Bazı kadınlarda az bir miktar vajinal kanama da gerçekleşebilir.
  • İğne kaynaklı yaralanma : Amniosentez esnasında bebek kolunu veya bacağını hareket ettirebilir ve iğne ona denk gelebilir. Ciddi iğne yaralanmaları çok nadirdir.
  • Amniotik sıvının sızması : Nadiren amniosentez sonrası, amniotik sıvı vajinadan sızabilir. Sızıntı geçerse hamilelik normal bir şekilde devam eder. Ancak bazen bu sızıntı bebeğin bebeklik ve çocukluk dönemlerinde ortopedik problemlere sebep olabilir.
  • Rh duyarlılaşması : Nadiren amniosentez bebeğin kan hücrelerinin annenin kan akışına girmesine sebep olur. Eğer sizde rh negatif tip kan varsa, amniosentez sonrası bebeğin kan hücrelerine karşı antikor üretmenizi engellemek için size rh immunoglobulin isimli bir ilaç verilecektir.
  • Enfeksiyon : Amniosentez çok nadiren rahim enfeksiyonlarına sebebiyet verebilir.

Amniosentez öncesi normal şekilde yiyip içebilirsiniz.

Amniosentez genellikle ayakta tedavi yapan kurumlarda ya da doktor muayenehanelerinde uygulanan bir prosedürdür.

Uygulama Esnasında : Öncelikle doktorunuz bebeğin rahim içindeki pozisyonunu ultrason aracılığıyla belirleyecektir. Muayene masasına sırt üstü uzanacak ve karnınızı açacaksınız. Doktorunuz karnınıza özel bir jel sürerek ultrason aracılığı ile bebeğin pozisyonunu monitörden görecektir. Sonrasında karnınız özel bir antiseptik ile temizlenecektir. Genellikle anestezi kullanılmaz. Çoğu kadın prosedür esnasında kan alınırken olduğu gibi hafif bir rahatsızlık hissi duyduklarını belirtirler.

Ultrason eşliğinde iken, doktorunuz ince, içi boş bir iğne ile abdominal duvardan rahme girecektir. Bir miktar amniotik sıvı iğne içine çekilir ve iğne çıkarılır. Amniotik sıvıdan ne kadar alınacağı hamileliğin kaçında haftasında olunduğu ile ilgilidir. İğne sokulurken ve amniotik sıvı alınırken kıpırdamadan uzanmak gereklidir. İğne cilde girdiğinde hafif bir sokulma hissi, iğne rahme girdiğinde de kramp hissedilebilir. Tüm prosedür yaklaşık 15 – 20 dakika kadar sürer, bu sürenin büyük bir kısmı da ultrason ile geçer. Vücudunuz alınan amniotik sıvının yerine amniotik sıvı koyar.

Uygulamadan Sonra : Amniosentez sonrası doktorunuz ultrason ile bebeğin kalp atışlarını kontrol edebilir. Amniosentezden hemen sonra kramp veya vajinal kanama gerçekleşebilir. Doktorunuz prosedür sonrası dinlenmenizi tavsiye edecektir. İşlemden sonraki gün günlük işlerinize devam edebilirsiniz.

Bu arada alınan amniotik sıvı laboratuvarda incelenecektir. Genetik amniosentez için bazı sonuçlar birkaç gün içinde çıkabilir. Diğer sonuçların çıkması birkaç haftayı bulabilir.

Sonuçlar : Amniosentez sonuçlarını doktorunuz size iletecek ve açıklayacaktır. Genetik amniosentez down sendromu gibi rahatsızlıkları ortaya çıkaran güvenilir sonuçlar iletir. Genellikle ileri testlere ihtiyaç duyulmaz. Amniosentez kalp kusurları, yumru ayak, tavşan dudağı, ve yumuşak damak gibi tüm doğum kusurlarını ortaya çıkaramaz.

Eğer amniosentez sonucunda bebeğinizde tedavisi mümkün olmayan kromozomal veya kalıtsal bazı rahatsızlıklar bulunursa hamileliğe devam etmek veya sonlandırmak gibi zor bir karar aşamasında bulabilirsiniz kendinizi.

Recent Posts
Doktora Sor

Sorunuzu yazın doktorunuz cevaplasın.

Not readable? Change text. captcha txt

Aramak istediğiniz kelimeyi yazınız